عبد الرحمن جامي

مقدمة ويليام چيتيك 36

نقد النصوص في شرح نقش الفصوص

و ثانيا از براى تعميم و تتميم فايده آن را به عبارت عربى نقل كرده و فوايد ديگر بر آن مزيد ساخته . . . » . « 1 » اسم شرح فارسى او مشارق الدراري الزهر في كشف حقائق نظم الدرر است ، و أخيرا استاد آشتيانى آن را در 648 صفحه چاپ كرده است . ترجمهء عربى شرح او « منتهى المدارك » نام دارد و در سال 1293 ظاهرا در استانبول به طبع رسيده است . در نقد النصوص جامى هم از شرح فارسى فرغانى و هم از شرح عربى وى به تفصيل نقل قول كرده است ( رك بخش هفتم اين مقدمه ) . ه . عبد الرزاق كاشانى شيخ كمال الدين عبد الرزاق كاشانى ( ف 736 ) جامع علوم ظاهرى و باطنى بوده و صاحب تأليفات زيادى است ، هم به عربى و هم به فارسى . در تصوف مريد شيخ نور الدين عبد الصمد نطنزى ( ف 699 ) بود ، و به صحبت مشايخ بسيار ديگر نيز رسيده بود ، مانند شيخ روزبهان بقلى ثانى ( ف 685 ) و ظهير الدين عبد الرحمن على بن بزغش شيرازى ( ف 716 ) . « 2 » از مهمترين آثار وى شرح فصوص الحكم ، تأويلات القرآن ، شرح منازل السائرين و اصطلاحات الصوفية است . « 3 » شرح فصوص او از مهمترين شروح آن كتاب است و همواره مورد مطالعهء طالبان عرفان بوده است . از تأليفات فارسى وى مىتوان تحفة الاخوان في خصائص الفتيان در فتوت نام برد . « 4 »

--> « 1 » . ص 559 - 560 « 2 » عبد الرزاق نامهاى بعضى از مشايخ خود را در نامهء معروفى كه به علاء الدولهء سمنانى نوشته است برده است . متن اين نامه و جواب علاء الدولة را جامى در نفحات الانس نقل مىكند . رك نفحات الانس ، ص 483 - 491 . « 3 » شرح فصوص الحكم وى چند بار در مصر به چاپ رسيده است . تأويلات القرآن به نام « تفسير ابن عربى » در دو جلد در هندوستان و بيروت ( 1387 ق ) چاپ شده است . شرح منازل السائرين در تهران به چاپ سنگى رسيده ( 1315 ق ) و أخيرا تجديد چاپ شده است . اصطلاحات الصوفية در حاشيهء شرح منازل طبع شده است . « 4 » رك رسائل جوانمردان ، با تصحيحات و مقدمهء مرتضى صراف ، تهران ، 1352 ش ، ص 1 - 57 .